Mobilya | Dekorasyon

Gün ışığının azalması dolayısıyla insan beyninin kimyasında deÄŸiÅŸiklikler olabileceÄŸini belirten uzmanlar, “kötü hissetme” hatta “depresyona sürüklenme” gibi tehlikelere dikkat çekiyor.

Kış mevsiminin gelmesi ve gün ışığının azalması dolayısıyla insan beyninin kimyasında deÄŸiÅŸiklikler olabileceÄŸini belirten uzmanlar, “kötü hissetme”  hatta “depresyona sürüklenme” gibi tehlikelere dikkat çekiyor.

Işık miktarı ile insan beyni arasındaki etkileşimi kapsayan araştırmaların sonuçlarına göre üretim yapan Ankara’nın Kazan ilçesindeki Arlıght Aydınlatma, insanın biyoritmini gün boyunca düzenleyen armatürler üretiyor.

Özellikle kapalı ortamlarda veya az ışık alan yerlerde uzun süre çalışanların biyoritmlerini aydınlatma kaynaklarıyla düzenleyebileceklerini belirten Elektrik Yüksek Mühendisi Serhat Özenç, insana mutluluk veren serotonin hormonunun salgılanmasını kolaylaştıran ışık düzenekleri ürettiklerini söyledi

Özenç, “Siz laboratuvar çalışanıysanız, ikinci öğretim öğrencisiyseniz veya gece çalışıyorsanız, hapishanedeyseniz çok ciddi problem yaÅŸayabilirsiniz. Işığı sadece aydınlatma aracı olarak algılamak yanlış. Biz üretici olarak, kapalı ortamlarda uzun süre bulunmak zorunda kalanlar için dinamik aydınlatma üretiyoruz” dedi.

Yeni yıla depresyonsuz girin!

Aydınlatmada ışığın miktarı kadar niteliÄŸinin de önemli olduÄŸunu anlatan Özenç, yapılan iÅŸe göre aydınlatma ÅŸeklinin seçilmesi gerektiÄŸini ifade etti. İnsanın gün içerisindeki biyoritmine göre aydınlatma saÄŸlayan “dinamik aydınlatma sistemi”nin gün ışığının geliÅŸ miktarına göre kendisini ayarladığını belirten Özenç, sistemin verimliliÄŸine dikkati çekti.

Özenç, “Yüzde 92 verimlilik garantisi var bu sistemin. Sistem ekonomik modayken ofiste kimse yoksa yüzde oranında 5 kısıyor kendisini, ayarlanmış süre sonunda, ofiste hareketlilik olmazsa ışıklar tamamen kapanıyor. Ä°ÅŸ yerlerindeki dinamik aydınlatmalarda sistem kendini kısar loÅŸ ortam yapar. Bir koridoru düşünün, insanlar geçtiÄŸinde ışıklar açılır, koridor boÅŸken sistem ışık seviyesini azaltır. Dinamik aydınlatma enerji tasarrufu saÄŸlar. Dinamik aydınlatmada yaptığımız tasarruf ve insanın biyoritmine adaptasyondur” diye konuÅŸtu.

Sabah mahmurluğu 5 bin 600 kelvin ile atılabilir

Sabah iÅŸe baÅŸlayanları mahmurluktan kurtarmanın en iyi yolunun doÄŸru aydınlatma olduÄŸunu belirten Özenç, Kazan’daki Arlıght armatür fabrikasında insan psikolojisini etkileyen armatürler ürettiklerini ifade etti. Özenç ÅŸunları kaydetti: “Sabah saatlerinde insanın biyoritmini yükseltmek için dinamik aydınlatma takviyesi yapılır. Sabahtan akÅŸama kadar aynı ışık düzeyiyle çalışmak verimli deÄŸil. Sizin vücudunuza 5 bin 600 kelvin (sıcaklık ölçü birimi) ışık veriliyor. Bu serotonin salgılamasında etkili bir ışık rengi. 5 bin 600 ışık uykulu, mahmur halinizden uzaklaÅŸtırıp dinamizm katmak için gerekli.

Öğleye doğru neye ihtiyacınız var. En büyük problem, yemekten sonra insanın performansı düşer. Bunu önlemek için de yine 5 bin 600 kelvin ve bin lüks değerinde bir aydınlatma gerekiyor. Işıkla oynuyoruz. Hormon dengesini doğrudan etkilediği için ışıkla oynayarak insanların performansını artırıyoruz. Akşam mesaiye kaldıysanız. Size ev ortamı yaşatmak lazım o zaman ışığı loşlaştırıp rengini sıcaklaştırıyoruz.

Sıcak renk, 2 bin 700 kelvin ile 3 bin kelvin arasında olan ışıktır. Sıcak renk insana rahatlık verir. Ä°ÅŸ ortamında soÄŸuk beyaz ışık kullanılmalı.”

Evlerde sıcak beyaz ampul kullanılmalı

Son dönemlerde çok çeşitli tasarruflu ampullerin çıktığını, şu an piyasada yaklaşık 2 bin 500 çeşit ampulün bulunduğu kaydeden Elektrik Yüksek Mühendisi Özenç, tasarruf yaparken performans kaybetmenin doğru olmadığına dikkati çekti.

Özenç ev aydınlatmalarının nasıl olması gerektiÄŸini de şöyle açıkladı: “Evlerde tek kural var o da konfor. Evlere soÄŸuk beyaz ampul kesinlikle takılmamalı. Konfor ve saÄŸlık için evlere sıcak beyaz ampul alınmalı, yani kutusunda 2 bin 700 kelvin ile 3 bin kelvin yazan ampuller kullanılmalı. Göz saÄŸlığı için evlerde kullanılan ışık doÄŸrudan göze gelmemeli. Küre ÅŸeklinde olan kompakt ampuller alınmalı. Çok güçlü tek ampul yerine daha düşük güçte birkaç ampul tercih edilmelidir. Tavan alçak ise endirekt aydınlatma türü seçilmelidir.”

Özenç, aydınlatma armatürü alırken uzak doğu ülkelerinde yapılmamış olanını tercih etmek gerektiğini söyledi.

Arlıght firmasının sahibi Makine Mühendisi Cemil Arlı da ölçülemeyen bir şeyin kontrol edilemeyeceğini, fabrikalarında Türkiye’de tek olan laboratuvarların bulunduğunu kaydetti. Arlı, eski ampullerin ömürlerinin dolduğunu ve önümüzdeki yıllarda imalatlarının durdurulacağını kaydederek Türk insanının bu alandaki yeniliklere çok hızlı uyum sağladığını belirtti.

“Işık beyindeki biyolojik saati en çok etkileyen faktör”

Tekirdağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr Okan Çalıyurt da ışığın beyin üzerindeki etkisinin insanın psikolojisini etkilediğini belirterek, beyindeki faz kayma tedavilerinde de ışığın çok etkili olduğunu söyledi.

Çalıyurt, “Işık, özellikle de parlak ışık, insan biyoritmini ve beyinde yerleÅŸik bulunan biyolojik saati en çok etkileyen faktördür. Sabah uyanır uyanmaz veya yatmadan önce güneÅŸ ışığına yakın ışık spektrumuyla etkin tedavi saÄŸlanabiliyor” dedi.

Işık tedavilerinde 10 bin lükse varan derecede yüksek ışık kullanıldığını ifade eden Çalıyurt, “EndüstrileÅŸme ve rekabet koÅŸullarının artmasıyla günün 24 saati çalışma baskısı ile yaÅŸamaktayız” diyen Çalıyurt, “Bu nedenle çoÄŸumuz sabah güneÅŸ doÄŸmadan kalkmakta ve iÅŸe gitmekteyiz. Uyandıktan sonra uyku mahmurluÄŸunu atabilmek bir an önce dikkat ve konsantrasyon saÄŸlayabilmek ve uyarılabilirlik düzeyini yükseltmek için mümkünse güneÅŸ ışığı almak bu saÄŸlanamıyorsa ışığın tüm spektrumunu içeren foloresan lambalarla aydınlatılmış, yüksek ışık ÅŸiddetinde bir aydınlatmanın saÄŸlanması gerekmektedir” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Evde ihtiyac duyulan düzeyde bir aydınlatma yapılması gerektiÄŸini ifade eden Çalıyurt “Ev aydınlatmalarının doÄŸrudan deÄŸil endirekt olması gerekiyor. Özellikle uykudan önceki birkaç saat ışık ÅŸiddetinin yüksek olmamasına dikkat edilmedir. Gece, yüksek ÅŸiddette ışık, melatonin (vücut ritmini ayarlayan hormun) denen hormonu baskılamakta bu da uykuyu olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle de zifiri karanlıkta uyunması ve gece tuvalete kalkma gibi durumlarda yüksek ışık yerine gece lambaları kullanılmalıdır. Bu durum özellikle uykusuzluk yaÅŸayanlar için önemli olmaktadır” dedi.

MÄ°LLÄ°YET

Doğru aydınlatma, göz sağlığınız için gerekli olduğu gibi, dekorasyona da canlılık verir, evi renklendirir, mekanlardaki hataları örter, ön plana çıkarmak istediğiniz objeleri vurgular. İşte aydınlatmada yeni trendler ve dikkat edilmesi gereken noktalar

Aydınlatmada da tıpkı dekorasyonda olduğu gibi her sene birçok yenilik oluyor. Tasarımlar değişiyor, yeni teknolojiler ortaya çıkıyor. Bu yenilikleri takip ederken dikkat edeceğiniz noktaları gözardı etmeyin!

Dolaplara, giysilere zarar vermeyen ampuller

Yatak odasında okuma ışığı olarak kullanılan başucu aydınlatmalarının açma kapama düğmelerinin, kapının yanında ve başucunuzda olmasında yarar var. Tuvalet masası aynı zamanda makyaj masası olarak kullanılıyorsa, yoğun aydınlatma gerekebilir.

Giyinme üniteleriniz yatak odanızdaysa dolap önü ve içlerini aydınlatmanızda fayda var. Hatta en iyisi dolap kapağı açıldığında yanan armatürler. Bu lambalarda giysilere ısıyla zarar vermeyen floresan ampuller kullanmak daha doğru.

Yatak odasında televizyon izlemek veya müzik dinlemek tercih ediliyorsa mutlaka gözleri yormayan ve uykuya geçişi kolaylaştıran tavan aydınlatması kullanılmalı.

Çalışma masası aydınlatması önemli, çünkü ışık kaynağı göz yormayan cinsten olmalı ve el gölgesi çalışma alanına düşmeyecek şekilde yerleştirilmeli. Akrobat lambalar kullanım esnekliği açısından bu iş için uygun.

Banyo ışıklandırmasında neme dayanıklı ve ıslak mekanlar için tasarlanmış armatürler kullanmak gerek. Önü camlı armatür veya kapalı tip lambalar da uygun. Ayna önlerinde ışığın göz almasını önlemek amacıyla, armatürler aynanın iki yanına konmalı ve ışığın geliş doğrultusuyla bakış doğrultusunun geniş açı yapması sağlanmalı.

Salon aydınlatmasında, her şeyden önce aydınlatmanın yorucu ve rahatsızlık verici olmaması gerekiyor. Mümkünse farklı noktaları farklı aydınlatma elemanlarıyla aydınlatmakta fayda var. Geniş odalarda çoğunlukla tavan armatürleri tercih ediliyor. Daha küçük odalardaysa aplikler aynı görevi görüyor.

Yemek odasında eşit dağılmış bir ışık için avize kullanmak en iyi çözüm. Avizeler hem yeterli ışığı sağlıyor hem de yemek odanıza görkem kazandırıyor.

TV izleme, kitap okuma gibi farklı faaliyetlerin gerçekleştirildiği alanlarda, sabit bir aydınlatma sisteminden kaçınmak gerekiyor, bu mekanlar için raylı spotlar ideal. Yarı şeffaf aplikler ve geniş açılı armatürler, koridorlarda kullanılabilir.

Çocuk odalarına beyaz yerine sarı ışık

Çocuk odalarında kullanılan lambalarda beyaz yerine sarı ışık kullanmak uzmanlarca öneriliyor. Merkezi noktada yer alan bir tavan aydınlatması odanın ışığını sağlamak açısından yeterli olsa da yatak başında bir aplik ve çalışma masasında kullanılabilecek bir çalışma lambası, odanın genel aydınlığı için uygun olabilir. Bebeğinizin odasında emzirme, alt değiştirme, uyuma ve oynama, çocuk odasındaysa çalışma, uyuma, giyinme ve oynama alanları için bir aydınlatma planı yapmak gerekiyor. Odanın genel bir aydınlatması olabilir ancak çalışma masasında bir masa lambası, emzirme koltuğunun yanında bir ayaklı lamba ya da alt değiştirme masasının üstünde bir aplik uygun çözümler.

Oda konseptinize ve çocuğunuzun kişiliğine uygun armatürler seçerken kız çocuklar için renkli tüylü, erkekler için araba ya da basketbol konseptli aydınlatmalar tercih edilebilir. Bebekler ışığa bakmayı severler, o nedenle bebek odasında kullanılacak ışığın gücü daha az olmalı. Bazı çocuklar karanlıkta uyumak istemedikleri için hafif bir ışık onlara güven verebiliyor. LED teknolojisiyle üretilen gece ışığı çok düşük voltajlı olduğu için güvenli bir çözüm oluşturur.

Odanızı yemek dolaplarının altından aydınlatarak bar havası verin

Işıkları dekorasyonla bir bütün haline getirebilmek için bazı püf noktalar var. Mumlarınızı yemek masanızın üzerindeki şamdanlı bir avizenin içine yerleştirebilir, bir konsolun üzerine avizeli lamba ve duvara da abajur başlıklı aplikler asabilirsiniz. Mekana teatral bir hava katmak için yemek masasının üzerine çok küçük bir abajur koymakta fayda var. Sadece bardaklara ışık vermek için avizesi çevrilebilen ampullü bir abajur kullanılabilir. Konukların üzerlerini aydınlatmak istiyorsanız yere konulan uzun ayaklı bir abajur yardımcı olur.

Konsolun üzerine yerleştirilen ışıklar da odanın havasını değiştiriyor. Saydam abajur başlarını ve avizeleri doğal renklere boyayıp üzerlerine bir kat daha boya atarak hoş bir atmosfer sağlanabiliyor. Yemek için dolapların altına yerleştirilmiş ışıkları yakmak yeterli. Bu tarz bir aydınlatma, ortama hem bar havası verir hem daha sıcak bir atmosfer yaratır.

Çok renkli ve figürlü lambalar moda

2009′da dünya trendleriyle birleÅŸen geometrik tasarımlar ve figürlü lambaları bol bol göreceÄŸiz. Özellikle de figürlü lambaları. Çok renklilik de bir baÅŸka yenilik. Özellikle sarı, mavi ve turuncu tasarımlar, kırmızı ve beyazın hakimiyetini yıkmak üzere geliyor. Spotlarda da klasik yuvarlak tasarımlar yerini daha fazla sayıda seçeneÄŸe bırakıyor.

Aydınlatma evin içinde yapay görünmemeli

Artık büyük hacimli aydınlatma aygıtları yerini daha küçük hatta gömme ürünlere bırakıyor. Soft ışıklar özellikle ofislerde çok kullanılıyor, gözü yormuyor. Unutmamak gerekir ki aydınlatma bir mimari öğedir ve tasarımcı onun mimari içerisinde yapay görünmemesini sağlamak zorundadır. Örnek vermek gerekirse artık akıllı ev sistemleri var. Bu sistemlerin kullanıldığı evde aydınlatma aygıtlarının evin standartlarında olması ve evde farklı bir hava estirmemesi gerekiyor.

Mümkün olduğunca gün ışığı

Türkiye’de avize halen aydınlatmada en çok tercih edilen tasarım. Daha modern evlerde enerji tasarruflu LED ve spot kullanılmaya başlandı. Bir mekanın aydınlatması planlanırken yapılan en büyük hata aydınlatmayı diğer unsurlardan ayrı düşünmek. Tavsiye edilen, gün ışığından mümkün olduğunca doğru faydalanmak.

BU HATALARI YAPMAYIN!

* Aydınlatma dekorasyonun en kritik öğelerden biridir. Dikkat edilmesi gereken ilk unsur, görüş problemi yaratmayacak şekilde yeterli aydınlatmanın sağlanmasına çalışmaktır. Çok aydınlık bir mekan doğru aydınlatma yapıldığını göstermez.
* Ev ve ofislerde kullanım alanlarına uygun armatürler seçilmeli.
* Enerji tasarrufunu sağlayan ürünleri kullanmaya da özen göstermek gerekiyor.
* Okuma ve televizyon seyretme alanlarının aydınlatılması ve çocuk odalarında hatalı aydınlatmalar sıkça yapılıyor. Bu bölümler için uzmana danışmakta fayda var.

AYDINLATMA OBJELERÄ° ALIRKEN DÄ°KKAT EDÄ°N!

* Metalle ve sıcaklıkla olan ilişkisine
* Düşmemesi için dengede kalmasına
* Kalite standartlarına uymasına
* İç ve dış mekana uymasına
* Buhara, suya, yağmura, darbeye karşı dayanıklı olmasına dikkat etmek gerekiyor.